Mens: Onze impact op patiënten en samenleving

Hoe zorgt het UMC Utrecht voor aandacht voor de mens achter de patiënt?

Iedereen is anders. En iedereen heeft andere wensen, zorgen en grenzen. Daarom kijken wij in het UMC Utrecht niet alleen naar de ziekte, maar ook naar de mens. Wat is belangrijk in iemands leven? Wat geeft betekenis? En wat betekent een behandeling in het dagelijks leven?

In 2025 gaven we extra aandacht aan deze werkwijze. Ons doel was om met name zorgprofessionals te stimuleren om de vragenlijst toe te passen in hun praktijk. Daarvoor hebben we collega’s gevraagd om hun good practices te delen.

Ook werd een wetenschappelijk artikel over de ontwikkeling en toepassing van de vragenlijst geaccepteerd voor publicatie in BMC Health Services Research (new window). Daarmee dragen we bij aan de verdere onderbouwing van persoonsgerichte zorg.

Daarnaast startte, dankzij een subsidie van ZonMw binnen het kaderprogramma Passende Zorg, het project Start2Care (new window). Dit richt zich specifiek op kwetsbare oudere patiënten die een chirurgische ingreep ondergaan. Doel is om persoonsgerichte zorg structureel in te bedden in hun behandeltraject.

Waardegedreven zorg: samen beslissen met betere inzichten

In het UMC Utrecht werken we al jaren samen met patiënten aan waardegedreven zorg. Daarbij stemmen patiënt en zorgverleners de zorg samen af, op basis van wat voor de patiënt belangrijk is. We kijken niet alleen naar medische uitkomsten, maar ook naar hoe patiënten hun gezondheid en kwaliteit van leven ervaren. 

In 2025 ontvingen we als koploperziekenhuis op het gebied van waardegedreven en uitkomstgerichte zorg een subsidie om nieuwe pilots te starten. Daarmee ontwikkelen we onder andere een blueprint voor het Patients-like-me dashboard (new window) en onderzoeken we hoe AI kan helpen om bruikbare informatie uit ongestructureerde EPD-data te halen. Daarnaast gebruiken we de subsidie om kennis over waardegedreven zorg actief te delen, zowel binnen het UMC Utrecht als met andere organisaties. 

Een andere belangrijke stap was de integratie van onze PowerBI-dashboards in het elektronisch patiëntendossier (HiX). Hierdoor zijn uitkomsten en inzichten direct beschikbaar in de spreekkamer. Dit maakt het voor zorgprofessionals en patiënten makkelijker om samen beslissingen te nemen over de best passende behandeling.

Samen terugkijken en verbeteren

Goede zorg betekent ook: samen evalueren (new window). In 2025 onderzochten we de ervaringen met zorgevaluatiegesprekken op pilotafdelingen. Verpleegkundigen plannen rond dag vier van een opname een gesprek met de patiënt, voorbereid aan de hand van vijf vragen. Deze aanpak helpt om tijdig bij te sturen en versterkt de samenwerking. De eerste ervaringen zijn positief en geven aanleiding om hiermee door te gaan, al vraagt het in de praktijk soms om slimme inpassing in het dagelijkse werk. 

Ook via onze Patiëntenervaringsmonitor (PEM) blijven we structureel leren van ervaringen van patiënten.

In 2025 beoordeelden onze patiënten de polikliniek en de kliniek gemiddeld met een 8,7.

Op de polikliniek vulden 7.910 volwassenen de vragenlijst in, op de kliniek waren dit er 7.228 in 2025.

Samen beslissen en samen leren

In 2025 ontwikkelden we samen met partners een nieuwe landelijke keuzehulp voor mensen met uitgezaaide blaaskanker (new window). Deze keuzehulp ondersteunt patiënten en artsen bij het maken van een behandelkeuze die past bij persoonlijke voorkeuren en kwaliteit van leven.

We investeerden ook verder in existentieel behandelen: zorg met aandacht voor wat er voor de patiënt werkelijk toe doet. Op de afdeling Neuro-oncologie onderzoeken we hoe patiënten en naasten deze gesprekken ervaren en wat dit betekent voor zorgverleners.

Buddytraject traumapatiënten voor meer steun

In 2025 kreeg het buddytraject voor traumapatiënten in het UMC Utrecht een stevige impuls. Met een buddysysteem, lotgenotencontact en een jaarlijkse terugkomdag kregen traumapatiënten meer ruimte voor hun eigen stem en onderlinge steun. Dit leidde tot structurele patiëntparticipatie én de oprichting van de stichting Trauma Survivor Network Utrecht. Zo zetten we, naast medische zorg, nadrukkelijk in op psychische nazorg en maatschappelijke ondersteuning. 

Ontwikkelingen in digitale toegankelijkheid 

Persoonsgerichte zorg vraagt om begrijpelijke informatie. In 2025 verbeterden we de digitale toegankelijkheid van onze website, onder meer door de implementatie van Assist, waarmee bezoekers zelf de weergave kunnen aanpassen. Denk aan grotere of andere lettertypes, meer of minder (kleur)contrast en het verbergen van afbeeldingen. Deze aanpassingen kunnen de leesbaarheid verbeteren. Tijdens de Week van Lezen en Schrijven (new window) besteedden we in 2025 weer extra aandacht aan communicatie met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. Bijvoorbeeld door geen moeilijke woorden te gebruiken. In plaats van ‘preventie’, zeggen we nu ‘voorkómen van ziekten’. En in plaats van ‘intramusculair’, ‘in de spier’. Om onze zorgprofessionals hierbij te helpen, speelden we ook weer in 2025 met en voor de patiënten het spel ‘Welk woord vervang jij?’.  

Beter begrip antibioticagebruik bij kinderen door interactief boekje 

Ook lanceerden we in 2025 een interactief boekje dat kan helpen om onnodig antibioticagebruik bij kinderen met koorts te verminderen. Onderzoekers van het UMC Utrecht, Maastricht University, LUMC en Erasmus MC werkten samen om een bestaand boekje te verbeteren zodat dit beter aansluit bij behoeften álle ouders, ook bij ouders met bijvoorbeeld beperkte gezondheidsvaardigheden.

Ieder kind zoveel mogelijk kind laten zijn 

In het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ), onderdeel van het UMC Utrecht, staat het kind centraal. Wij zien niet alleen de patiënt, maar ook het kind dat wil spelen, leren en zich ontwikkelen. Onze zorgprofessionals werken samen met ouders als één team in de zorg rondom het kind, met aandacht voor het hele gezin. Onze zorg – van zwangerschap tot jongvolwassenheid – is zoveel mogelijk onder één dak georganiseerd. Door de nauwe samenwerking tussen specialisten kunnen we kinderen met complexe of zeldzame aandoeningen snel en zorgvuldig behandelen. Dit doen we onder andere in gespecialiseerde centra zoals het Spieren voor Spieren Kindercentrum (new window), het Centrum voor Aangeboren Hartafwijkingen (new window) en het Geboortecentrum (new window).  

Serious Request en Spieren voor Spieren

In 2025 kwam tijdens 3FM Serious Request Nederland in actie voor Spieren voor Spieren. Er werd ontzettend veel geld opgehaald dat écht het verschil kan maken voor kinderen met een spierziekte: het eindbedrag is 18.848.700 euro. Met de opbrengst kan Spieren voor Spieren onderzoek ondersteunen naar betere behandelingen en medicatie, snellere diagnose en het stimuleren van beweging voor kinderen met een spierziekte. Het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ) is het grootste kinderspiercentrum van Nederland. We verwachten dat de opbrengst ook ons helpt om nog meer onderzoek te doen naar spierziekten bij kinderen.    

Internationale samenwerking in kinderpalliatieve zorg

Binnen het Europese project Palliakid (new window) werkt het UMC Utrecht samen met internationale partners aan betere palliatieve zorg voor kinderen. 

In dit project wordt onder andere de in Utrecht ontwikkelde gespreksmethode IMPACT ingezet. Deze methode helpt zorgverleners, kinderen en ouders om samen te spreken over behandeldoelen en kwaliteit van leven.