Maatschappelijke opgaven
Spanningen in de wereld vragen om een weerbare samenleving en weerbare zorg
De toegenomen geopolitieke spanningen in Europa en daarbuiten benadrukken het groeiende belang van een weerbare samenleving en een robuust zorgsysteem. Binnen onze kerntaken in zorg, onderzoek en onderwijs, investeren we in het UMC Utrecht vanuit onze maatschappelijke rol nadrukkelijk in paraatheid en continuïteit van zorg onder uiteenlopende omstandigheden.
In 2025 hebben we de coalitie Weerbare Zorg geïnitieerd, waarin we dit vraagstuk concreet agenderen en oppakken met landelijke partners. We werken aan het versterken van crisisstructuren, het delen van kennis en het ontwikkelen van innovatieve oplossingen die de zorg veerkrachtiger maken. Zo dragen we bij aan een weerbare samenleving en zorgstelsel dat voorbereid is op onverwachte maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen, dat ook in tijden van verhoogde druk hoogwaardige, toegankelijke en veilige zorg kan blijven bieden.
De vraag naar zorg groeit
De wereld verandert, en dat merken we in de zorg. Mensen worden ouder, maar niet iedereen wordt gezond oud. Steeds meer mensen hebben overgewicht, psychische problemen of ziektes voor lange tijd, zoals diabetes en hart- en vaatziekten. Hierdoor groeit de vraag naar zorg – waaronder naar specialistische academische zorg – flink. We voelen de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan oplossingen die mensen écht helpen – nu en in de toekomst. Daarom werken we aan de transformatie van zorg naar gezondheid, verankerd in ons onderzoek, onze opleidingen en de academische zorg die wij verlenen.
Gezondheidszorg wordt duurder en ontoegankelijker
De zorg wordt duurder, bijvoorbeeld doordat er steeds meer mensen meer of langer zorg nodig hebben en door nieuwe - vaak dure - medicijnen en technologieën voor behandeling. Tegelijkertijd is er minder geld beschikbaar; ook het huidige kabinet kort stevig op de gezondheidszorg
Druk op wetenschappelijk onderzoek en onderwijs neemt toe
De bezuinigingen op onderzoek en onderwijs zijn gedeeltelijk teruggedraaid door het huidige kabinet, maar dit blijft een aandachtspunt. Onze onderzoekers en de nieuwe generaties (zorg)professionals die we opleiden, zullen met hun kennis en expertise nieuwe oplossingen moeten ontwikkelen. Als UMC Utrecht blijven we investeren in innovatief opleiden en het uitvoeren van hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek. Zo kunnen we onze positie in het internationale academische speelveld behouden en verder uitbouwen.
Gezondheidsverschillen nemen toe
De verschillen in gezondheid tussen groepen mensen neemt toe. Langdurige ziekte, toegang tot zorg en hoe oud iemand gemiddeld wordt, verschilt helaas nog steeds per wijk. Iemand met (meer dan) voldoende geld heeft vaak betere kansen, dan iemand met (te) weinig geld. Vanuit onze maatschappelijke rol dragen we bij aan het verkleinen van verschillen in gezondheid waar mogelijk. Dit doen we door de verbinding te zoeken (onder andere via coschappen in de wijk) en gezondheidsonderzoek te doen in de wijken. Want ieder mens telt.
Onze leefomgeving wordt ongezonder
De gezondheid van mensen en de gezondheid van onze planeet zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Helaas staat de gezondheid van de planeet, van onze leefomgeving, onder druk. Zo nemen biodiversiteit, lucht- en waterkwaliteit af en worden grondstoffen schaarser. De zorg verbruikt 13 procent van alle grondstoffen en materialen en is verantwoordelijk voor 7 procent van de CO₂-emissies. Duurzaamheid is noodzakelijk om de zorg menselijk, betaalbaar en weerbaar te houden, met ketens die minder afhankelijk zijn van dure wegwerpinstrumenten of schaarse middelen en grondstoffen.
Als UMC Utrecht nemen we onze verantwoordelijkheid richting de volgende generaties. We streven naar gezondheid binnen de planetaire grenzen. We willen méér doen dan onze eigen voetafdruk verkleinen. We willen de beweging aanjagen, het systeem veranderen. Dat betekent:
-
zorg die passend en circulair is
-
onderzoek dat bijdraagt aan duurzame en inclusieve oplossingen
-
onderwijs dat toekomstige professionals voorbereidt op hun rol in deze transitie en bedrijfsvoering die toekomstbestendig en weerbaar is.
Tekort aan professionals
Het tekort aan zorgmedewerkers groeit. Onze belangrijkste taken zorg, onderwijs, onderzoek, en het omzetten van onze kennis naar echte vernieuwingen in de dagelijkse praktijk (valorisatie), kunnen we alleen uitvoeren dankzij de inzet van alle collega’s. We vinden het dan ook belangrijk om voor elkaar te zorgen. Bijvoorbeeld als het gaat om hoe iemand in z’n vel zit, hoe tevreden iemand is over werken bij het UMC Utrecht en hoe iemand zich kan ontwikkelen. Dit zorgt er ook voor dat we collega’s behouden. Natuurlijk heeft ook het werven van nieuwe collega’s steeds onze aandacht. Hierin werken we actief samen met onze collega’s in de regio.
Investeringen nodig om de welvaart en concurrentiepositie van Nederland te versterken
Zowel het EU-rapport Draghi, als het meer recente rapport Wennink
Voor ons als universitair medisch centrum raakt dit direct aan onze rol als knooppunt waar zorg, onderzoek, onderwijs en ondernemerschap samenkomen. In deze ecosystemen ontstaan nieuwe medische technologieën, datatoepassingen en behandelmethoden die bijdragen aan betere zorg én aan het verdienvermogen van Nederland. Door intensieve samenwerking met kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven op ons Utrecht Science Park blijven wij een motor voor innovatie en dragen wij bij aan een sterke, toekomstbestendige gezondheidssector.