Mens: De impact van ons onderzoek op mens en samenleving

Hoe draagt ons onderzoek bij aan betere zorg voor patiënten en een houdbaar zorgsysteem? 

Wij vinden het belangrijk dat kennis niet in het laboratorium blijft, maar echt bij de patiënt terechtkomt. Door nauwe samenwerking tussen onderzoekers, zorgprofessionals en partners zorgen we ervoor dat wetenschappelijke inzichten worden vertaald naar concrete toepassingen in de zorg. Zo dragen we met ons onderzoek bij aan betere zorg voor patiënten, nu én in de toekomst. In 2025 zijn er mooie onderzoeksresultaten behaald, hieronder leest u enkele voorbeelden. 

Eenmalige gentherapie binnen bereik voor oudere kinderen met spierziekte SMA

Voor kinderen met spierziekte SMA (spinale musculaire atrofie) werd een belangrijke vooruitgang geboekt. Nieuwe inzichten in het herstel van hersencellen en een centrale rol voor oudere kinderen binnen behandellijnen dragen bij aan betere, langdurige zorg. In 2025 kwam een eenmalige gentherapie (new window) ook binnen bereik voor oudere kinderen met de spierziekte spinale musculaire atrofie (SMA). Deze behandeling richt zich op de genetische oorzaak van de ziekte en kan de spierfunctie verbeteren of stabiliseren. Nieuwe inzichten en (internationaal) onderzoek - waaraan het UMC Utrecht een belangrijke bijdrage leverde - maken nu behandeling van een bredere groep patiënten mogelijk. Dit betekent perspectief voor kinderen en hun gezinnen, én een belangrijke stap in het vertalen van baanbrekend onderzoek naar concrete zorg in de praktijk. 

Hoop voor baby’s met hersenschade

In 2025 zetten onderzoekers van het UMC Utrecht een belangrijke stap in de behandeling van baby’s met hersenschade rond de geboorte (new window). Door beter te begrijpen wat er in de hersenen gebeurt na bijvoorbeeld zuurstoftekort, ontstaan nieuwe aanknopingspunten voor herstel. De eerste onderzoeksresultaten bieden hoop dat hersenschade in de toekomst beter kan worden beperkt. Daarmee dragen we bij aan betere zorg en meer perspectief voor kwetsbare baby’s en hun ouders. 

Doorbraken en subsidies kankeronderzoek

Op het gebied van kankeronderzoek waren er in 2025 meerdere doorbraken. Onderzoekers van het UMC Utrecht ontwikkelden in 2025 een nieuwe bestralingstechniek verder voor mannen met prostaatkanker (new window), waarbij de erectiefunctie beter behouden blijft. Door tijdens de radiotherapie preciezer te richten en kwetsbare zenuwstructuren beter te sparen, kunnen bijwerkingen worden verminderd zonder dat dit ten koste gaat van de effectiviteit van de behandeling. Deze innovatie laat zien hoe technologische vernieuwing en klinisch onderzoek samenkomen in zorg die niet alleen gericht is op overleving, maar ook op kwaliteit van leven.  

In 2025 rondden onderzoekers van het UMC Utrecht een onderzoek af waarin zij slaagden om blaastumoren te kweken uit urine (new window) van patiënten. Hierdoor kan in de toekomst per patiënt worden getest welke behandeling het beste werkt. Deze innovatie brengt gepersonaliseerde zorg bij blaaskanker een belangrijke stap dichterbij. 

TigaTx, een spin-off van UMC Utrecht, heeft grote subsidies ontvangen van onder andere ARPA-H en het Amerikaanse National Cancer Institute (new window) om een veelbelovend IgA-antilichaam (TIGA-001) verder te ontwikkelen richting klinische toepassing bij kanker. Deze technologie, gebaseerd op UMC Utrecht-onderzoek, kan neutrofielen activeren om kankercellen te doden en biedt potentieel ook nieuwe therapieën tegen infectieziekten. De financiering maakt het mogelijk om de eerste onderzoeken op mensen op te starten en de impact van fundamenteel onderzoek op patiëntenzorg te vergroten.  

Stappen in gerichter behandelen

In een internationale studie onder leiding van het UMC Utrecht en Amsterdam UMC hebben onderzoekers een interventie ontwikkeld om de diagnose en behandeling van urineweginfecties bij kwetsbare ouderen te verbeteren (new window). Deze interventie heeft geleid tot een afname met 50 procent van het aantal antibioticavoorschriften bij ouderen voor urineweginfecties, zonder aanwijzingen voor nadelige effecten.  

Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben nieuwe aanwijzingen gevonden waarom niertransplantaties soms alsnog mislukken (new window). Zij ontdekten dat specifieke donor-eiwitfragmenten (peptiden) een belangrijke rol spelen bij het activeren van het afweersysteem van de ontvanger. Deze inzichten helpen beter te begrijpen welke immuunreacties leiden tot afstoting van de nier. Op termijn kan dit bijdragen aan gerichtere behandeling en betere overleving van transplantaties.