Mens: De impact van onze samenwerkingen op mens en maatschappij
Hoe werkt het UMC Utrecht met haar partners aan de weerbaarheid van de zorg?
De druk op de zorg neemt toe. Om zorg toegankelijk en van hoge kwaliteit te houden, is een weerbaar zorgsysteem nodig: een systeem dat kan meebewegen met veranderingen. Dat vraagt dat we de druk op de zorg verlagen, onder andere door in te zetten op preventie en innovatie. Maar ook door te zorgen dat we de professionals van te toekomst opleiden. Als universitair medisch centrum voelen wij de verantwoordelijkheid om hierin het voortouw te nemen. Maar deze opgave is te groot om alleen aan te pakken. Daarom werken we intensief samen met partners in de regio en daarbuiten. In verbinding met elkaar bouwen we aan toekomstbestendige zorg.
Samenwerken aan het voorkomen van ziekte
Als we voorkomen dat mensen (weer) ziek worden, verlagen we op termijn de druk op ons zorgsysteem. Daarom werken we met partners aan bewustwording en initiatieven gericht op preventie.
Nieuw onderzoek naar slagaderverkalking: behandeling op maat
Slagaderverkalking is een belangrijke oorzaak van hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of beroerte. In 2025 startte het landelijke onderzoeksconsortium AtheroNeth
Het consortium staat onder leiding van onderzoekers van het UMC Utrecht en ontvangt 6 miljoen subsidie van de Hartstichting. Binnen het onderzoek brengen wetenschappers verschillen tussen patiënten met slagaderverkalking beter in kaart, bijvoorbeeld in typen plaques in bloedvaten, biologische mechanismen en diagnostische biomarkers.
Deze kennis helpt om patiënten in de toekomst beter te stratificeren naar risico en behandeling. Daarmee draagt het onderzoek bij aan meer gepersonaliseerde zorg en betere preventie van hart- en vaatziekten.
Aandacht voor hartfalen samen met FC Utrecht
Samenwerkingen helpen ook om medische kennis dichter bij de samenleving te brengen. In 2025 werkten wij opnieuw samen met FC Utrecht aan een publiekscampagne over hartfalen
Blokkeert ‘youtube’ video
Alliantie Voeding in de Zorg
Voeding speelt een belangrijke rol in het herstel van patiënten. Daarom is het UMC Utrecht kernpartner in de landelijke Alliantie Voeding in de Zorg.
Daarnaast nam het UMC Utrecht deel aan het Topsectorproject FUEL, waarin tools werden ontwikkeld om zorgprofessionals beter te ondersteunen bij het begeleiden van patiënten naar gezondere voedselkeuzes.
Innovaties en ontwikkelingen die op termijn de druk op de zorg verlagen
Naast het voorkomen van ziekte kunnen we ook de druk verlagen door onderzoeksresultaten en -innovaties naar de praktijk te brengen. In 2025 hebben we in verschillende samenwerkingen mooie vooruitgang geboekt.
Bescherming tegen het RS-virus voor baby’s
Onderzoekers van het UMC Utrecht werken al jaren samen met internationale partners aan betere preventie van het respiratoir syncytieel virus (RS-virus), een belangrijke oorzaak van ernstige luchtweginfecties bij jonge kinderen. Onderzoek van het UMC Utrecht en het Wilhelmina Kinderziekenhuis leverde een belangrijke bijdrage aan de internationale kennisbasis en aan het advies om deze immunisatie op te nemen in het Nederlandse vaccinatiebeleid.
In 2025 werd in Nederland een belangrijke stap gezet: toen kregen baby’s in Nederland voor het eerst bescherming tegen het RS-virus
Unieke samenwerkingen versnellen innovatie in kankeronderzoek
In 2025 bouwden we ‘Utrecht Cancer’, onze unieke Utrechtse samenwerking
Ook binnen Oncomid
Samenwerking versnelt innovatie in hersenonderzoek
In 2025 lanceerden we tijdens de Science Week ‘Utrecht Brain’, een ambitieus samenwerkingsverband binnen Utrecht Life Sciences (ULS). Utrecht Brain is een van de Platforms for Societal Impact van ULS en is geïnitieerd door het UMC Utrecht en de Universiteit Utrecht. Het initiatief verbindt organisaties op het Utrecht Science Park die vanuit verschillende disciplines werken aan neurowetenschappelijk onderzoek. De unieke concentratie van kennis en infrastructuur maakt intensieve samenwerking mogelijk, vergroot ons begrip van het brein en versnelt de ontwikkeling van innovaties in hersenonderzoek.
De samenwerking richt zich op vijf zogeheten research innovations: Understanding & Targeting, AI Models, Immune, Gene & Cell Therapies, Imaging & Images Guided Interventions en Quality of Life. Door deze inhoudelijke thema’s te versterken en expertise te bundelen, werken we aan betere diagnostiek en behandeling, en aan een hogere kwaliteit van leven voor mensen met neurologische en psychiatrische aandoeningen.
Snellere en nauwkeurigere schimmeldiagnose bij kinderen met leukemie
Onderzoekers van het WKZ, het UMC Utrecht en het Prinses Máxima Centrum zetten een eerste stap naar een nieuwe DNA-test om schimmelinfecties bij kinderen met leukemie sneller en nauwkeuriger vast te stellen. De test spoort celvrij schimmel-DNA op in longspoeling en mogelijk ook in bloed, wat minder belastend kan zijn dan de huidige diagnostiek. In een eerste kleine testgroep werd succesvol schimmel-DNA aangetoond. In de toekomst kan nu wellicht beter onderbouwd gekozen worden voor een gerichte behandeling. Dit is niet alleen fijn voor de kwaliteit van leven voor kinderen met kanker, maar zorgt ook dat we onze middelen beter besteden.
EuroHeartPath: samenwerking voor betere hartzorg
Hart- en vaatziekten zijn in Europa nog altijd een belangrijke oorzaak van ziekte en sterfte. In 2025 bundelde het UMC Utrecht de krachten met 35 Europese partners in het EuroHeartPath-project. Dit vijfjarige programma, gefinancierd met 27 miljoen euro vanuit Horizon Europe, richt zich op innovatie in cardiovasculaire zorg.
Binnen achttien onderzoeksstudies wordt gewerkt aan toepassingen van kunstmatige intelligentie, digitale zorg en nieuwe diagnostische technieken. Het doel is om innovatie sneller te vertalen naar concrete verbeteringen in de zorg en zo de kwaliteit, uitkomsten en veerkracht van het zorgsysteem versterken. Sinds 2025 vervult het UMC Utrecht een coördinerende rol in het project.
Regeneratieve geneeskunde: Utrecht als motor voor innovatie
Het UMC Utrecht en de Universiteit Utrecht spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van regeneratieve geneeskunde in Europa. Binnen dit vakgebied wordt onder meer gewerkt aan het herstellen of vervangen van beschadigd weefsel. Een veelbelovende ontwikkeling is het zogenoemde bioprinten: het printen van levend weefsel dat in de toekomst kan worden gebruikt voor nieuwe behandelingen. Deze ontwikkelingen versterken de weerbaarheid van de zorg omdat we minder afhankelijk worden van (schaarse) donoren en beter kunnen inspelen op toekomstige zorgvragen.
De Europese Unie investeert daarom steeds meer in onderzoek op dit gebied. In de meest recente investeringsronde ondersteunt de EU zes grote onderzoeksprojecten, waarvan er vijf een sterke band hebben met Utrecht. Deze projecten leveren het UMC Utrecht en de Universiteit Utrecht samen ongeveer zes miljoen euro aan onderzoeksgelden op. Dit onderstreept de belangrijke positie van Regenerative Medicine Utrecht in Europa en het grote potentieel van bioprinten voor patiënten.
Gepersonaliseerde behandeling met organoïden
Het UMC Utrecht werkt samen met het Hubrecht Instituut aan onderzoek naar organoïden: mini-orgaantjes die worden gekweekt uit patiëntcellen en waarmee behandelingen getest kunnen worden. In 2025 werd deze techniek onder meer ingezet in onderzoek naar eierstokkanker. Door tumoren van patiënten na te bootsen in het laboratorium kunnen behandelingen beter worden afgestemd op de individuele patiënt.
Daarnaast werken we samen met de Universiteit Utrecht aan regeneratieve geneeskunde, zoals het ontwikkelen van een nier uit lichaamseigen cellen. Dit soort innovaties draagt bij aan nieuwe behandelmethoden en kan in de toekomst de afhankelijkheid van bijvoorbeeld dialyse verminderen.
Door deze samenwerkingen versnellen we de ontwikkeling van gepersonaliseerde zorg. Tegelijk dragen ze bij aan een weerbaarder zorgsysteem, waarin behandelingen effectiever zijn en zorg beter aansluit bij wat patiënten nodig hebben.
Minder sterfte bij ernstige longontsteking door griep
Onderzoekers van het UMC Utrecht werken samen met nationale en internationale partners aan betere behandeling van ernstige longontsteking door influenza. In 2025 werden nieuwe onderzoeksresultaten gepubliceerd waaruit blijkt dat behandelingen die eerder succesvol werden toegepast bij ernstige COVID-19 ook kunnen bijdragen aan betere overlevingskansen bij patiënten met ernstige griep-gerelateerde longontsteking. Door kennis uit verschillende internationale studies te bundelen dragen onderzoekers bij aan betere behandelstrategieën voor patiënten met ernstige infectieziekten.
De zorgprofessionals van de toekomst opleiden
Een goede instroom van zorgprofessionals zorgt ervoor dat er voldoende capaciteit en expertise beschikbaar blijft om aan de groeiende en complexere zorgvraag te voldoen. Hierbij hebben we extra aandacht voor hoé we ze opleiden.
Alliantie EWUU: studenten goed voorbereid op samen zorg verbeteren
Binnen de alliantie EWUU verbinden Eindhoven University of Technology, Wageningen University & Research, Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht hun kennis op het gebied van onderzoek en onderwijs. In 2025 namen 650 studenten deel aan gezamenlijke cursussen en interinstitutionele challenges.
De vier instellingen werken samen over de grenzen van hun vakgebieden heen, juist daar waar hun kennis elkaar aanvult. Zo dragen zij samen bij aan oplossingen voor belangrijke maatschappelijke uitdagingen.
De eerste ronde EWUU-onderzoeksbeurzen voor onderwijs leverde nieuwe inzichten en publicaties op over onderwijsvernieuwing, gericht op het ontwikkelen van flexibel en toekomstgericht vakmanschap.
Samenwerken aan innovatie
Binnen het DUTCH-programma vernieuwen we zorgopleidingen via digitale en virtuele simulatie. Daarnaast werken we regionaal samen aan AI-ontwikkeling via vijftien Utrechtse AI-labs en binnen Health Hub Utrecht.
Samen met onze partners bouwen we aan een zorgsysteem dat veerkrachtig, duurzaam en innovatief is. Door kennis te delen en verantwoordelijkheid te nemen versterken we de gezondheid van mensen – in onze regio, in Nederland en internationaal.
UPHO: samen opleiden voor sterke publieke gezondheidszorg
Met Amsterdam UMC richtte het UMC Utrecht in 2025 het Universitair Public Health Opleidingsinstituut (UPHO) op, wat artsen in de tweede fase van de opleiding tot arts Maatschappij en Gezondheid opleidt. Als eerste umc’s in Nederland startten beide instellingen vanuit het UPHO een vervolgopleiding voor arts Maatschappij en Gezondheid. De eerste groep van elf artsen in opleiding startte in september 2025.
Samenwerken als leerbedrijf voor de regio
Het UMC Utrecht speelt een belangrijke rol als opleidings- en leeromgeving voor studenten en jonge professionals in de zorg. Samen met onderwijsinstellingen en regionale partners investeren we in stages, praktijkonderwijs en opleidingsplaatsen voor zorgprofessionals. In 2025 boden we opnieuw stage- en opleidingsplekken aan studenten uit verschillende zorgopleidingen. Door onderwijs, onderzoek en praktijk te verbinden dragen we bij aan de ontwikkeling van nieuwe generaties zorgprofessionals en versterken we de zorg in de regio.
Nieuwkomersprogramma: duurzame instroom in de zorg
Met het Nieuwkomersprogramma is in 2025 een nieuwe regiosamenwerking gestart tussen het UMC Utrecht, het Diakonessenhuis en het St. Antonius Ziekenhuis. In dit programma begeleidt ieder ziekenhuis vier statushouders richting werk, vervolgopleiding of BIG-traject. Deelnemers volgen een intensief programma met taalonderwijs, kennis van de Nederlandse zorgpraktijk en praktijkervaring. Veel deelnemers vonden ook in 2025 een baan in de Utrechtse zorg.
Internationale kennisuitwisseling
Het UMC Utrecht werkt samen met het Eureka Institute for Translational Medicine aan het begeleiden van jonge onderzoekers in hun reis naar het vinden van oplossingen voor complexe maatschappelijke vraagstukken. In 2025 vond opnieuw de Eureka International Summer Course on Translational Medicine plaats in het UMC Utrecht, waar deelnemers uit verschillende landen werken aan persoonlijk leiderschap en leren vanuit verschillende perspectieven te kijken naar complexe problemen in de zorg.
Weerbare zorg en paraatheid
Een weerbaar zorgsysteem is ook voorbereid op onverwachte gebeurtenissen. Samen met Defensie beheert het UMC Utrecht het Calamiteitenhospitaal. Deze samenwerking maakt het mogelijk om bij rampen of crises snel grootschalige medische opvang te organiseren. Ook in 2025 vond de jaarlijkse oefening weer plaats.
Door onze coalitie voor weerbare zorg – samen met de ziekenhuizen, het Landelijk Netwerk Acute Zorg en GGD GHOR Nederland - wordt deze samenwerking intensiever.